Willen en mogen we elkaar zien als mens?

Dag lief mens van de politie,

In mijn carrière in de zorg heb ik geleerd dat de mens altijd voor de aandoening gaat. Het zijn mensen met een verstandelijke beperking, mensen met dementie in plaats van verstandelijk beperkten of dementen. Met deze formulering doe je zo veel meer recht aan de mens. Daarom ook deze aanhef in mijn brief. Zou dat bij de politie ook zo gelden? Ben je eerst mens en dan de functionaris? Waarom staat er lief, we kennen elkaar toch niet? Er staat lief omdat ik hou van de mens. De mens in zijn puurste vorm en zo wil ik jou aanspreken in wie je ten diepste bent.

De rode draad in mijn leven, mijn missie in mijn werk gaat over mensen. Elk mens heeft recht om te mogen en kunnen zijn wie hij is, zich gezien en erkend te weten, zijn plaats in te nemen in de maatschappij in de ontmoeting met de ander in welke fase van zijn leven hij zich ook bevind.

Ik ben nu een jaar werkzaam als senior clustermanager in een verpleeghuis, vanuit historie net zoals de politie een hiërarchisch georganiseerde organisatie. Nog steeds is in de cultuur voelbaar dat er hogere en lagere functies zijn met bijbehorende bevoegdheden en protocollen. Als je het protocol gevolgd hebt, alles af hebt kunnen vinken heb je goeie zorg verleent.  Ook worden er uniformen gedragen, niet meer witte verpleegstersjurken zoals vroeger maar wel allemaal hetzelfde. Ik heb op een afdeling van mij bij wijze van proef het verplichte van het uniform afgeschaft. Medewerkers hebben zelf mogen kiezen of ze het uniform wilden gebruiken. Dit vanuit de aanname dat als jij je verhoudt tot de ander van mens tot mens in plaats van als zuster tot patiënt dat dit de relatie ten goede komt. In je ondersteuningsrelatie met de ander zet je jezelf, in wie jij bent, in als middel. We zijn dit nu aan het evalueren.

Wat mij puzzelt en ik graag met je wil bespreken is in hoeverre deze denkwijze ook van toepassing is bij jou als lief mens van de politie?
Als ik jou ontmoet wie ontmoet ik dan? Mag ik jou zien als mens van de politie of zie ik een politiemens die zich schuilt houdt achter zijn uniform, achter zijn positie?

In de zorg voor de mensen met een verstandelijke beperking maar ook in de zorg voor mensen met dementie hebben we soms te maken met mensen die als ze jou zouden ontmoeten niet (meer) op cognitief niveau jou als politiemens herkennen. Jouw uniform zegt ze niks. Wat ze wel zien is wat je op een onbewust niveau laat zien, uitstraalt. Er zijn mensen bij die vol angst zitten, de wereld niet begrijpen, met agressie proberen te overleven. Als ze jou mogen ontmoeten in wie jij bent en jij straalt rust uit, vertrouwen, duidelijkheid niet vanuit je functie maar vanuit wie je bent dan kan je rust brengen, kunnen ze zich veilig voelen bij jou. Misschien een mooi idee op om te nemen in jullie opleiding? Een stage bij deze mensen die jou kunnen leren in verbinding te komen met wie je ten diepste bent, vanuit daar kan je er pas echt voor de ander zijn!

Maar zou dit misschien ook bij ons ‘gewone mensen’ een veel grotere rol spelen dan we denken?  Is er niet op onbewust niveau zowel bij mij als bij jou veel meer ‘zichtbaar’ dan we denken? En reageren we niet onbewust hier ook op? Wij denken als mensen dat we onszelf in de hand hebben, dat we eerst denken en dan pas handelen. Ik heb begrepen dat 95% van ons gedrag onbewust is en automatisch tot stand komt. We zijn erg goed in onszelf en de ander voor de gek te houden.

Wat betekent dit voor jouw werk als mens van de politie? Ken je jezelf? Ben je je bewust van wat je uitstraalt, weet je waar je angsten zitten, mogen die er zijn? Praat je daar met je collega’s over of hoort dat er nou eenmaal bij en wordt kwetsbaar zijn als falen gezien?

In de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking heb ik gezien dat er op de groepen waar mensen woonden met moeilijk verstaanbaar gedrag (vroeger gedragsgestoorden genoemd) een cultuur ontstond van beheersing en control. Als je het in de hand had was je goed bezig en over moeilijke incidenten hoefde niet gesproken te worden, dat hoorde er nou eenmaal bij. Wat het effect was voor de mens met de verstandelijke beperking die onderdrukt werd was al helemaal niet aan de orde. Die werd niet gezien als mens maar als probleem dat opgelost moest worden, geisoleerd, gefixeerd, weggestopt, gedrogeerd…. Gelukkig zijn hier mooie stappen in gezet die altijd beginnen met jezelf serieus te nemen, te leren kennen en de ander écht wíllen zien. Als je veilig bent bij jezelf heb je de veiligheid van je positie niet meer nodig. En neem van mij aan dan haal je ook veel meer voldoening uit je werk.

Nu weer even terug naar jou als lief mens van de politie. We hadden het over of ik jou mag zien als mens, daar hoort de volgende vraag bij, wil jij mij ook zien als mens? Kan en wil je achter mijn gedrag kijken en mij écht zíen? Wil je met me op onderzoek gaan omdat ik mijzelf misschien ook wel niet begrijp? Ben je je bewust wat mijn gedrag misschien wel onbewust bij jou oproept en durf je ook daar naar te kijken?  Wil je er voor open staan om je misschien wel te laten verrassen? Zou het kunnen dat als jij mij echt ziet en je mij daardoor anders tegemoet treed dat ik dat voel en daardoor ook wat anders kan laten zien? Een mooie tekst die mij op verschillende momenten echt geholpen heeft is de volgende : if you change the way you look at things, the things you look at change. Daar geloof ik echt in! Het proberen waard toch?

Lief mens van de politie, dank dat je mijn brief hebt willen lezen. Ik hoop dat ik een stukje heb aangeraakt van wie je ten diepste bent. Zullen we samen een mooiere wereld bouwen? Waarin we van mens tot mens elkaar leren kennen, elkaar echt ontmoeten en ons laten verrassen door wat ook kan waarvan we dachten dat het onmogelijk was? Hoe mooi zal dat zijn? Later we beginnen met kleine stapjes. Ik heb met deze brief een eerste stap gezet, nu ben jij aan de beurt, ik hoop jou te ontmoeten, lief mens van de politie, loop je mee?

Liefs,

Alien