Ik maak mij hart voor menselijkheid!

Beste politiemens,

Om met de deur in huis te vallen: het afgelopen jaar heb ik geregeld te maken gehad met de politie. Vóór het ‘corona-tijdperk’ ben ik nooit in aanraking geweest met politie of justitie. Sterker nog: ik heb zelf bij de politie gewerkt!

Na mijn afstuderen als psycholoog in 1997 heb ik enkele jaren in de reguliere GGZ gewerkt, om tot de conclusie te komen dat de protocollaire manier van werken niet aansloot bij mijn visie en kwaliteiten.

Ik besloot te gaan solliciteren bij de politie, omdat ik op zoek was naar een plek waar ik samen met anderen daadwerkelijk iets kon betekenen voor de samenleving. Ik wist natuurlijk dat ik binnen de politieorganisatie ook te maken zou krijgen met protocollen, maar ik had bedacht dat als ik zelf op een hoog niveau zo instromen, ik daarop zelf wellicht invloed zou kunnen uitoefenen.

Het mooie was, dat er net in die periode een vacature beschikbaar kwam van het toenmalige KLPD. Daar zocht men academisch geschoolde zij-instromers die middels een ‘Management Development’ traject in een periode van twee jaar zouden worden opgeleid tot unithoofd binnen een van de twaalf diensten van het KLPD. De functie zou gericht zijn op verandermanagement binnen de organisatie.

Het was een snelkookpan-traject, waarbij wij (10 unithoofden in spé) binnen enkele maanden volledig bewapend meedraaiden in de blauwe dienst op straat. Ik heb gewerkt bij de Verkeerspolitie in Breda, de Spoorwegpolitie in Utrecht en ik heb ook meegedraaid bij de Regiopolitie in Eindhoven.

Het was een boeiende en leerzame periode. Na een jaar besloot ik echter de politieorganisatie te verlaten, omdat het toch écht niet mijn wereld was; zelfs vanuit de functie die ik zou gaan bekleden zou ik daaraan weinig kunnen veranderen. Dit was een lastig besluit voor mij.

De periode daarna was er een van soul-searching, leren luisteren naar mijn hart en leren vertrouwen op mijn intuïtie. Na deze reflectie- en bezinningsperiode ben ik weer teruggekeerd in mijn eigen vakgebied, zij het niet in de reguliere GGZ. Op het moment dat ik voor mezelf had uitgekristalliseerd (en vooral gevoeld) wat ik wilde, kwam er een vacature onder mijn aandacht van een organisatie die op zoek was naar ‘mensen met levenservaring, die toevallig ook psycholoog waren’. Oftewel: men zocht onafhankelijke psychologen die werken vanuit hun eigen wijsheid, ervaring en intuïtie in combinatie met een wetenschappelijke achtergrond. Een functie die mij op het lijf geschreven was en die ik inmiddels zo’n 15 jaar met liefde en passie vervul.

De politie heb ik altijd een warm hart toegedragen. En dat doe ik nog steeds, ook al heb ik het afgelopen jaar de meest bizarre ervaringen gehad met de politie. Al vanaf het begin van de coronacrisis heb ik moeite met alle tegenstrijdigheden in het beleid, de dubieuze regels en de dictatoriale ontwikkelingen. Daarom ben ik sinds mei 2020 gaan demonstreren voor onze mensenrechten. Daarbij heb ik helaas ook zelf aan de ontvangende kant gestaan van politiegeweld, daar waar ik in de periode dat ik werkzaam was bij de politie zelf intern onderzoek heb gedaan naar geweldsgebruik door politiemedewerkers. Wat ik nu van dichtbij én aan de lijve heb ervaren, strookt niet met wat ik destijds geleerd en onderzocht heb inzake de proportionele toepassing van geweld volgens de ambtsinstructie.

En eerlijk is eerlijk: soms wil ik mijn mededemonstranten ook het liefst een pleister over hun mond plakken, maar ik heb ook met verbazing en ongeloof staan kijken naar het gedrag van sommige politieagenten, waarbij ik het ook zelf op een rennen moest zetten om niet geslagen te worden met een wapenstok of vertrappeld te worden door een politiepaard. Helaas is het niet altijd gelukt om aan de wapenstok te ontkomen.

Wat ik ook heb gezien is de worsteling van vele agenten. Ik zag de geraaktheid en wellicht zelfs verscheurdheid in de ogen van de mens achter het helmvizier en de zwarte gezichtsbedekking. En wat ik dan intuïtief het liefst zou doen was contact maken. Het enige mogelijke was oogcontact, want een gesprek is natuurlijk geen optie ‘in de frontlinie’ van een opgedragen politie-inzet.

Ik begrijp hoe lastig het moet zijn voor politiemedewerkers om in dit soort situaties terecht te komen, om opdracht te krijgen om te handhaven terwijl ze dienstbaar willen zijn, om charges uit te voeren terwijl ze willen de-escaleren, om burgers te verwonden terwijl ze die juist willen beschermen. Vooral de politiemensen die zelf hun twijfels hebben over het beleid, zullen het waarschijnlijk erg zwaar hebben in de uitvoering van hun huidige werkzaamheden in het veld.

En ik begrijp ook dat sommige agenten geïrriteerd raken door het gedrag van geagiteerde demonstranten en zich daardoor laten verleiden tot afreageren.

Gelukkig zie ik steeds vaker dat de politie begeleidt en faciliteert, vooral bij de demonstraties cq marsen die op een onaangekondigde locatie plaatsvinden. Ik merk dat ik elke keer immens blij en opgelucht ben als de aanwezige politie een open houding heeft. Ook heb ik veel respect voor de politiemensen die er toch elke keer weer gaan staan, die zorgvuldig en beheerst hun werk doen en die sympathiek en benaderbaar zijn, ondanks de verharding en polarisatie die het afgelopen jaar is ontstaan.

Mijn hartenwens is een samenleving, waarin mensen met diverse meningen kunnen co-existeren en waar de politie daadwerkelijk waakzaam en dienstbaar kan zijn; waar de burger – ook de burger die kritisch is op het overheidsbeleid – zich weer beschermd voelt door de politie. Hiervoor is het mijns inziens essentieel dat ook politiemedewerkers gehoord worden in hun twijfels, hun reserves, hun gevoelens, hun overtuigingen en hun behoeften, kortom: in hun menselijkheid.

Ik ben een voorstander van autonomie, van zelfbeschikking.
Ik ben een voorstander van keuzemogelijkheden.
Want er is altijd een keuze.

Altijd.

Hartelijke groet,

Mariëlle